پرده‌برداشتن رئیس سازمان پسماند مازندران درباره پروژه زباله‌سوزها /قرارداد ۵ میلیون یوروی شرکت سوئدی خسارت محض است

به گزارش خبرنگار مازنیوز:مفید غلامی‌راد رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استانداری مازندران از احتمال برگشت اعتبار ۵۰ میلیارد تومانی کارخانه زباله‌سوز ساری پرده برداشت.

درباره دلیل عدم جذب این اعتبار با محمد زرودی مدیر سازمان پسماند استان مازندران دراین گفت‌وگو به بخشی از چالش‌های موجود درباره کارخانه زباله‌سوز ساری اشاره کرده است.

استثنا شدن فعالیت سه شهرداری در حوزه پسماند  فعالیت سازمان پسماند در استان مازندران به چه صورت است؟

زرودی: در مازندران ۶۲ شهرداری داریم که سه شهرداری ساری، قائم‌شهر و آمل فعالیت سازمان پسماند آنها مستقل است و عملا سازمان پسماند استان مازندران با شرط به رسیمت شناختن این سه سازمان پسماند تشکیل شده است. این سه سازمان به موازات سازمان پسماند در حوزه کاری مسؤولیت خودشان کار می‌کنند و سازمان اصلی استان در کنار این مجموعه قرار می‌گیرد.

 این سه شهرداری چرا استثنا شده؟

زرودی: این جزء شروط تصویب سازمان پسماند در مجموعه سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور بوده و اینکه به چه صورت این سه شهر استثنا شده بنده در آن زمان شهردار تنکابن بودم و مسؤولیت نداشتم و موضوع از طریق دفتر امور شهری و معاونت عمرانی پیگیری شده و به چه شکل این موضوع تصویب شده است.

سازمان پسماند ساری مستقل بوده و ما نمی‌توانیم در بحث کارخانه زباله‌سوز ساری و حتی پسماند این شهر چندان ورود جدی داشته باشم، اما به عنوان مطلع و کسی که کمک فکری و علمی به این مجموعه می‌دادم جلسات حضور پیدا می‌کردم و یکی از ثمرات این حضور تهیه گزارش ۹ صفحه‌ای محرمانه بود که در اختیار استاندار مازندران قرار گرفته شد در این گزارش به ابعاد مختلف زباله‌سوز ساری پرداختم، مطالب جمع‌آوری شده بر اساس واقعیت‌های موجود البته با سختی‌ها و مشکلات زیادی تهیه شده است.

وقتی کاری صورت نمی‌گیرد و صورت وضعیتی ارائه نمی‌شود جذب اعتباری نخواهد بود

احتمال برگشت اعتبار ۵۰ میلیارد تومانی کارخانه زباله‌سوز و عدم بهره‌برداری آن به موضوع نگران کننده دوستداران محیط زیست تبدیل شده است، برای بسیاری از دوستداران محیط زیست و حتی خود مردم استان مازندران سوال مطرح شده که چرا با وجود اختصاص اعتبارات کافی دوباره خبر تلخ عدم بهره‌برداری از کارخانه زباله سوز ساری به گوش می‌رسد این مسئله را تایید می‌کنید؟

زرودی: بنده این موضوع را نمی‌توانم تایید یا رد کنم با یک سری چالش‌های حقوقی در بخش ابینه این پروژه مواجه هستیم، اجرای بخش مکانیکال و الکتریکال این مجموعه منوط به عملیاتی کردن بخش‌های از ابنیه بوده است. با توجه به گَپ‌های که در قرار داد ابنیه وجود دارد، عوامل زیادی نقش داشتند،

یکی از این موارد سقف قرار داد پیمانکار و پر شدن این سقف و لزوم عقد قرارداد جدید باعث شده که برخی چالش‌های حقوقی ایجاد شود و بنده خاطرم هست که با توجه به اینکه در وصول صورت وضعیت‌ها ما با بروکراسی اداری مواجه بودیم با پیشنهادی که در دفتر امور شهری داده شده برای اینکه شهرداری زمان را از دست ندهد و تزریق پول به موقع انجام شود اعتبار ۵۰ میلیارد تومانی را به حساب شهرداری برای اجرای این پروژه واریز کردند که به محض ارائه صورت وضعیت چرخه زمان بر تایید صورت وضعیت در سطح استان و کشور نداشته باشیم و پیمانکار به راحتی به منابع مالی دسترسی پیدا کند.

البته برخی از اعتبارات ظاهرا پیش پیش به حساب شهرداری ساری واریز شده تا صورت وضعیت‌های پیمانکاران از این محل پرداخت شود و با توجه به اینکه مشکلات حقوقی در عقد این قرارداد داشتیم و این موضوع را در گزارش ۹ صحفه محرمانه به استاندار نیز اعلام کردم.

به صورت کلی اعلام کنم؛ وقتی کاری صورت نمی‌گیرد و صورت وضعیتی ارائه نمی‌شود جذب اعتباری نخواهد بود و اگر برگشت پول هست قطع به یقیق تا سقف مبلغ اعتبار، اقدام عملیاتی انجام نشده که پس از آن صورت وضعیت ارائه شود و در ادامه زمینه جذب این پول فراهم شود و عمده دلیل برگشت اعتبار همین مسائلی بود که مطرح کردم.

به صورت کلی اعلام کنم؛ وقتی کاری صورت نمی‌گیرد و صورت وضعیتی ارائه نمی‌شود جذب اعتباری نخواهد بود و اگر برگشت پول هست قطع به یقیق تا سقف مبلغ اعتبار، اقدام عملیاتی انجام نشده که پس از آن صورت وضعیت ارائه شود و در ادامه زمینه جذب این پول فراهم شود و عمده دلیل برگشت اعتبار همین مسائلی بود که مطرح کردم.

بخشی اعظم از تاسیسات این پروژه مربوط به ابنیه است، هر چند شریک و سرمایه‌گذار این پروژه یعنی شرکت تی تی اس در اجرای بخش از تاسیسات کوتاهی فراوانی کرده است که همه این موضوع به شکل قراردادی بر می‌گردد که بخشی در زمان مدیریت دو شهردار سابق تنظیم شده و اشکالات حقوقی باعث شده که این کلاف همچنان سردرگم بماند.

چالش‌های زیادی در پروژه زباله‌سوز ساری داریم 

آیا با این روند می‌شود پیش‌بینی کرد که پروژه زباله‌سوز ساری عملا متوقف می‌شود؟

زوردی: بعضی از موضوعات پروژه در گزارش ۹ صحفه‌ای که به استاندار ارائه کردیم مطرح شده و بعد این گزارش اواخر اسفند اه شورای نظارتی در ارتباط با این پروژه تشکیل شده و در حال روند بررسی هستند و بنده در کم و کیف خروجی این تصمیمات قرار نگرفتم.

اما آنچه که به عنوان کارشناسان این پروژه را مورد ارزیابی قرار دادم این است که این پروژه ادامه پیدا کند بحث اهم یا نااهم کردن مسئله است. باید این موارد مورد بررسی قرار گیرد که چه مقدار برای تکمیل این پروژه باید پرداخت شود؟

آیا با رقمی که پرداخت می‌کنیم صد درصد تضمین برای افتتاح پروژه وجود دارد؟

اگر تضمین برای افتتاح پروژه وجود دارد آیا پروژه کارکرد مناسب دارد که ماجرا نوشهر اتفاق نیافتد؟!

بحث جدی‌تر این است آیا در حال حاضر با رقم پائین‌تر هم می‌توان فرایند مناسب‌تری برای ساماندهی پسماند ساری ایجاد کرد؟ همه این موارد سوالات کارشناسی است که بنده فکر می‌کنم اهل خرد و دانش و دلسوزان ما تصمیم شجاعانه اتخاذ کنند و اگر جایی اشتباه مسیر را رفتیم جسارت و شجاعت داشته باشیم و اعلام کنیم و برای اصلاح آن اقدام کنیم.

در بررسی‌های انجام شده بنده به مدت ۱۰ شبانه‌روز در مستندات پرونده زباله‌سوز به مواردی رسیدم که مجری طرح کارخانه زباله‌سوز ساری با علم به چالش‌های آینده پروژه؛ دست نوشته و مستنداتی از شهرداری ساری جمع‌آوری کرده و عالمانه برای خودش منافع در نظر گرفته است،که مجموعه شهرداری به مسائل حقوقی واقف نبوده امروز چالش‌های زیادی برای حل پروژه داریم.

چیزی که با عنوان زباله‌سوز به مسؤولان ما فروختند زباله‌سوز نیست؟

بحث زباله ‌وز نوشهر مطرح شده و متولیان امر مدعی هستند که این پروژه به بهره‌برداری رسیده، نظر کارشناسی شما در این ارتباط چیست؟

زرودی: اگر این موضوع را درج می‌کنید؛ تاکید کنید روی کلمه که بیان می‌کنم، آنچه بنده طرح موضوع می‌کنم نظریه فنی و کارشناسی است به هیچ عنوان نگاه و تفکر سیاسی برای بیان نظرات کارشناسی ندارم، بنده به چهار پروژه کارخانه زباله‌سوز که در کشور در حال اجرا است به لحاظ ماهوی ایراد دارم و می‌بینم.

از زمانی که تصمیم گرفته شد زباله‌سوز توسط شرکت اکووست در ایران احداث شود و لینک این شرکت مجری دو کارخانه زباله‌سوز مازندران هستند، افرادی که در حال حاضر در مسند کار قرار دارند به عنوان مسؤول و طرف قرارداد، نبودند. چیزی که برای کشور با عنوان زباله‌سوز به مسؤولان ما فروختند زباله‌سوز نیست، بلکه ریجکت‌سوز است، موضوعی که همچنان بر باورش هستم و در جلسات مختلف اشاره کردم و زباله‌سوز فرایندش متفاوت از چیزی است که در حال حاضر در اختیار داریم.

نخستین قرار داد کارخانه زبال‌ سوز کشور در نوشهر به امضاء رسیده که بعد از آن بحث تهران، ساری و رشت مطرح شده است.

در تهران چون کارفرما پروژه خود شهرداری بوده و منابع مالی در اختیار داشت زودتر توانست زباله‌سوز خودش را به بهره‌برداری برساند، اگر بازدید از زباله‌سوز تهران داشته باشید مشخص می‌شود که زباله‌سوز بوده یا ریجکت سوز! بنده با شرکت اکووست و نمایندگان آنها جلساتی را در اوخر سال ۹۹ برگزار کردم، نکته جالبی که اشاره کردند این بود که نخستین قرار داد ساخت زباله‌سوز این شرکت در ایران به امضاء رسیده است و این افراد مدعی شدند که حاضر هستند با تکنولوژی هفت سال آینده با رقم ۴۰ درصد پائین‌تر حاضر به اجرای پروژه‌های زباله‌سوز در کشور هستند، البته باید اعلام کنم این ادعاها هم باید بررسی شود.

به مدیران شرکت اکووست اعلام کردیم که شما دست‌کم در استان مازندران در کنار مجری کارخانه زباله‌سوز ساری قرار بگیرد و زمینه رفع ایرادات این مجموعه را فراهم کنید، به بنده اعلام کردند که حاضر به ادامه همکاری با این مجموعه نیستند.

مجری کارخانه زباله‌سوز ساری و نوشهر و تهران زمانی که مجموعه پروژه زباله‌سوز تهران به مراحل پایانی ساخت نزدیک شد اکووست را از مجموعه خودش منفک کرد و به نوعی اعلام کرد که کار را یاد گرفته و با شرکت اکووست قطع همکاری کرده است و بعدها در اجرا با مشکل مواجه شدند. به همین دلیل هم در بازه زمانی سه تا چهار ساله پروژه‌های زباله سوز ساری و نوشهر به طور کلی متوقف شده بود و عملا کاری صورت نمی‌گرفت.

پروژه‌های زباله‌سوزبه هیچ وقت به بهره‌برداری کامل نمی‌رسد  مهمترین اشکلاتی که در کارخانه زباله‌سوز نوشهر وجود دارد را تشریح می‌کنید؟

بزرودی: یکی از اشکلاتی که در حال حاضر در کارخانه زباله‌سوز نوشهر وجود دارد در ورودی خط پردازش،خشک‌کن قرار دادند به این دلیل تا بتوانند ۶۰ درصد زباله‌های تَری را که وارد چرخه سوخت شود را خشک کنند تا بتوانند ارزش حرارتی این زباله‌ها را افزایش داده و پس از آن فرایند تولید برق را عملیاتی کنند، اینها همه موضوعاتی فنی است که ساعت‌ها زمان برای بحث کارشناسی نیاز دارد، بنده اساسا اعتقاد دارم که پروژه‌های که مجری کارخانه زباله‌سوز در کشور شروع کرده به هیچ وقت به بهره‌برداری کامل نمی‌رسد و این زمینه هدر رفت سرمایه ملی در کشور را فراهم می‌کند این موضوع را بارها در جلسات تهران به صراحت اعلام کردم در روند فعالیت کارخانه زباله‌سوز اشتباه صورت گرفته و یک انسان شجاع باید مسؤولیت این اشتباه را قبول کند که کشور بیش از این دچار مشکل نشود.

پروژه زباله‌سوز نوشهر عملا به اتمام رسیده و اینکه چرا به بهره‌برداری نمی‌رسد بحث فنی است، برای زباله‌سوز یکی از فرایندهای که وجود دارد تامین آب است و عملا اگر نتوانیم برای پروژه زباله ۲۰۰ تنی نوشهر ۱۰ لیتر بر ثانیه آب تامین کنیم این پروژه فاقد کاربری فنی است ما در منطقه نوشهر چه ظرفیتی آبی داریم که بتوانیم نیازمندی‌های آبی این مجموعه را تامین کنیم. تامین نیازمندی‌های آبی پروژه یک چالش است که با وجود افتتاح این پروژه عملا به بهره‌برداری کامل نرسیده است، موضوع بعدی اینکه اگر این گرمای که تولید می‌شود و در چرخه توربین‌ها قرار می‌گیرد و وصل به پست پاساژ نباشد و تبدیل به برق نشود عملا این آبی که در چرخه قرار می‌گیرد، مصرف آب ما را افزایش می‌دهد.

پست پاساژ نوشهر چند ماهی که وصل شده اما در مدار نمی‌تواند قرار بگیرد به این دلیل که مجری طرح دانش فنی لازم را ندارد که بتواند برق را وارد مدار کند، این موضوعات چالش‌های فنی پروژه است و به همین دلیل زباله‌سوز نوشهر با ۶۰ تا ۷۰ تن ظرفیت در حال زباله‌سوزی است. مجری کارخانه زباله‌سوز قدرتمند است و به نوعی در سطح استان حاضر به مذاکر با مقامات ارشد استان نیست و اعتبارات را از سازمان برنامه و بودجه رایزنی کرده و دریافت می‌کند، شهرداری ساری تنها صورت وضعیت را تایید کرده و از سازمان برنامه و بودجه به طور مستقیم پول دریافت می‌کند.

پروژه زباله‌سوز نوشهر اتمام پیدا کرده اما به بهره‌برداری کامل نرسیده به این دلیل که ما نتوانستیم بخش‌های فنی این پروژه را با همدیگر لینک کنیم.